ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Νέα

Υπόμνημα Πολιτικής - Συστημική Εθνική και Περιφερειακή Αλλαγή στην Μετάβαση προς την Κυκλική Οικονομία

Τρίτη, 15 Οκτωβρίου 2019

bioregio policy

 

Σε μια κυκλική οικονομία, η απόδοση των πόρων μεγιστοποιείται και η παραγωγή αποβλήτων ελαχιστοποιείται προκειμένου να επιτευχθεί μια πιο βιώσιμη οικονομία. Η επιτυχής μετάβαση στην κυκλική οικονομία πρέπει να έχει πλήρη υποστήριξη από τις κυβερνήσεις (Loiseau et al. 2016; Geissdorfer et al. 2017). Συνεπώς, απαιτούνται προσπάθειες σε διαφορετικές κλίμακες για την επίτευξη μιας συστημικής και ολιστικής προσέγγισης: τοπικά, περιφερειακά και εθνικά (Geng et al. 2012; Su et al. 2012; EC 2015; Ghisellini et al. 2016). Οι προσπάθειες μακροοικονομικού επιπέδου για τη στήριξη αυτής της μετάβασης αναφέρονται σε αλλαγές πολιτικής σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Η σημερινή κατάσταση των πολιτικών της κυκλικής οικονομίας από την πλευρά των εθνικών και επιλεγμένων περιφερειακών στρατηγικών στη Φινλανδία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και την Ισπανία παρουσιάζεται στον Πίνακα 1. Η σημασία της μετάβασης προς την κυκλική οικονομία αναγνωρίστηκε στην πλειονότητα των πολιτικές και στρατηγικές που μελετήθηκαν, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Πολλές στρατηγικές κυκλικής οικονομίας έχουν ήδη οριστικοποιηθεί, ενώ άλλες βρίσκονται στο στάδιο της επικύρωσης.

Πίνακας 1. Η σημερινή κατάσταση των εθνικών και περιφερειακών πολιτικών κυκλικής οικονομίας στις χώρες που μελετήθηκαν στο έργο BIOREGIO (9/2019).

BIOREGIO table1

Κυκλική Οικονομία που αναδύεται στις εθνικές πολιτικές

Η ανάπτυξη πολιτικών που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία εξαρτάται από την κατάσταση κάθε χώρας εταίρου και, επιπλέον, ποικίλλει σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο (εικόνα 1). Σε εθνικό επίπεδο, σε όλες τις χώρες, εκτός από την Ελλάδα, η κυκλική οικονομία περιλαμβάνεται στις σχετικές εθνικές πολιτικές. Στη Φινλανδία, ο χάρτης πορείας για την κυκλική οικονομία τέθηκε σε ισχύ ήδη από το 2016 και αναθεωρήθηκε το 2019. Στη Σλοβακία, το Πρόγραμμα Διαχείρισης Αποβλήτων περιλαμβάνει ήδη την κυκλική οικονομία. Ομοίως, στη Γαλλία, ο νόμος σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση για την πράσινη ανάπτυξη περιλαμβάνει κυκλική οικονομία και αναμένεται ειδικός νόμος περί κυκλικής οικονομίας το 2019. Στην Ελλάδα και την Ισπανία αναμένεται μια συγκεκριμένη στρατηγική κυκλικής οικονομίας το 2020. Στη Ρουμανία στο πρώτο σχέδιο της εθνικής στρατηγικής το 2019 προβλέπεται η κυκλική οικονομία.

BIOREGIO figure1 GREEK

 

Εικόνα 1. Κατάσταση των πολιτικών κυκλικής οικονομίας σε εθνικό επίπεδο στις χώρες που μελετήθηκαν στο έργο BIOREGIO (9/2019).

Σε περιφερειακό επίπεδο, σε όλες τις περιοχές που μελετήθηκαν, εκτός από την Κεντρική Μακεδονία, η κυκλική οικονομία συμπεριλαμβάνεται στους στρατηγικούς σχεδιασμούς. Στην Φινλανδία στην περιφέρεια Päijät-Häme, η περιφερειακή στρατηγική κυκλικής οικονομίας καθορίστηκε ήδη από το 2017 και αναθεωρήθηκε το 2018. Στη Σλοβακία, η στρατηγική της κυκλικής οικονομίας συμπεριλήφθηκε πρόσφατα στο Σχέδιο Δράσης για το Πρόγραμμα Οικονομικής και Κοινωνικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας της Nitra για την περίοδο 2019- 2021. Στην Γαλλία, στην περιφέρεια, Pays de la Loire, και στην Ισπανία, στην περιφέρεια Castilla-La Mancha, οι περιφερειακές στρατηγικές αναμένεται να επικυρωθούν το 2019 και 2020 αντίστοιχα. Επίσης στην Ρουμανία, στην περιφέρεια South Muntenia, η διαδικασία ανανέωσης της περιφερειακής στρατηγικής είναι σε εξέλιξη.  Τέλος στην Ελλάδα τα περιφερειακά στρατηγικά σχέδια θα ακολουθήσουν τις κατευθυντήριες γραμμές της εθνικής στρατηγικής όταν αυτή θα ανακοινωθεί. Σε όλες τις χώρες, η ενεργός επικοινωνία μεταξύ του εθνικού και του περιφερειακού επιπέδου (ομάδες εργασίας, δικτύωση, εφαρμογή πρακτικών και διαφόρων μέτρων κ.λπ.) είναι διαρκής.

Ειδικές στρατηγικές κυκλικής οικονομίας αναπτύσσονται στις περιφέρειες

Η συστημική αλλαγή απαιτεί κατανόηση των διαφόρων δυνατοτήτων και ανάπτυξη μιας συνολικής προσέγγισης της κυκλικής οικονομίας. Αυτοί είναι οι βασικοί παράγοντες για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας ώστε να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος των εθνικών και περιφερειακών πολιτικών. Οι εμπειρίες έχουν δείξει ότι τόσο η συγκεκριμένη δράση όσο και η υποστήριξη από διαφορετικά επίπεδα πολιτικής είναι θεμελιώδεις στη διαδικασία μετάβασης. Η διαπεριφερειακή συνεργασία, η ανταλλαγή ορθών πρακτικών και οι δεσμοί μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορούν να προωθήσουν την ολοκλήρωση της κυκλικής οικονομίας στα κράτη μέλη.

Η παρούσα μελέτη είναι αποτέλεσμα του τρέχοντος προγράμματος INTERREP EUROPE BIOREGIO, στο πολιτικές σχετικά με την κυκλική οικονομία και τη βιο-οικονομία αναπτύσσονται μέσω της μεταφοράς καλών πρακτικών. Διαβάστε περισσότερα στο: www.interregeurope.eu/bioregio

Το παρόν υπόμνημα πολιτικής βασίζεται στην αφίσα που παρουσιάστηκε στην εκδήλωση της Ευρωπαϊκής Ημέρας για τη Βιώσιμη Κυκλική Οικονομία που πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι της Φινλανδίας στις 30.9.-1.10.2019.

Η αρχική έκδοση του υπομνήματος πολιτικής είναι στην αγγλική γλώσσα και είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του έργου BIOREGIO: https://www.interregeurope.eu/bioregio/library/#folder=1289

Το υπόμνημα πολιτικής αντικατοπτρίζει τις απόψεις των συγγραφέων. Οι αρχές του προγράμματος Interreg Europe δεν είναι υπεύθυνες για οποιαδήποτε χρήση των πληροφοριών που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο.

Πηγές

EC, 2015. European Commission, Closing the loop - An EU action plan for the Circular Economy, COM/2015/0614, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52015DC0614

Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. & Hultink, E. J., 2017. The Circular Economy – A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, pp. 757-768.

Geng, Y., Fu, J., Sarkis, J., Xue, B., 2012. Towards a national circular economy indicator system in China: an evaluation and critical analysis. Journal of Cleaner Production 23, pp. 216-224. doi:10.1016/j.jclepro.2011.07.005.

Ghisellini, P., Cialani, C. & Ulgiati, S., 2016. A review on circular economy: The expected transition to a balanced interplay of environmental and economic systems. Journal of Cleaner Production, 114, pp. 11-32. doi:10.1016/j.jclepro.2015.09.007.

Loiseau, E., Saikku, L., Antikainen, R., Droste, N., Hansjürgens, B., Pitkänen, K., Leskinen, P., Kuikman, P. & Thomsen, M., 2016. Green Economy and related concepts: An overview. Journal of Cleaner Production, 139, pp. 361-271. doi:10.1016/j.jclepro.2016.08.024.

Su, B., Heshmati, A., Geng, Y., 2013. A Review of the Circular Economy in China: Moving from Rhetoric to Implementation. Journal of Cleaner Production 42, pp. 215-227. doi: 10.1016/j.jclepro.2012.11.020.

 

Εικόνα 1. Κατάσταση των πολιτικών κυκλικής οικονομίας σε εθνικό επίπεδο στις χώρες που μελετήθηκαν στο έργο BIOREGIO (9/2019).

Σε περιφερειακό επίπεδο, σε όλες τις περιοχές που μελετήθηκαν, εκτός από την Κεντρική Μακεδονία, η κυκλική οικονομία συμπεριλαμβάνεται στους στρατηγικούς σχεδιασμούς. Στην Φινλανδία στην περιφέρεια Päijät-Häme, η περιφερειακή στρατηγική κυκλικής οικονομίας καθορίστηκε ήδη από το 2017 και αναθεωρήθηκε το 2018. Στη Σλοβακία, η στρατηγική της κυκλικής οικονομίας συμπεριλήφθηκε πρόσφατα στο Σχέδιο Δράσης για το Πρόγραμμα Οικονομικής και Κοινωνικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας της Nitra για την περίοδο 2019- 2021. Στην Γαλλία, στην περιφέρεια, Pays de la Loire, και στην Ισπανία, στην περιφέρεια Castilla-La Mancha, οι περιφερειακές στρατηγικές αναμένεται να επικυρωθούν το 2019 και 2020 αντίστοιχα. Επίσης στην Ρουμανία, στην περιφέρεια South Muntenia, η διαδικασία ανανέωσης της περιφερειακής στρατηγικής είναι σε εξέλιξη.  Τέλος στην Ελλάδα τα περιφερειακά στρατηγικά σχέδια θα ακολουθήσουν τις κατευθυντήριες γραμμές της εθνικής στρατηγικής όταν αυτή θα ανακοινωθεί. Σε όλες τις χώρες, η ενεργός επικοινωνία μεταξύ του εθνικού και του περιφερειακού επιπέδου (ομάδες εργασίας, δικτύωση, εφαρμογή πρακτικών και διαφόρων μέτρων κ.λπ.) είναι διαρκής.

Ειδικές στρατηγικές κυκλικής οικονομίας αναπτύσσονται στις περιφέρειες

Η συστημική αλλαγή απαιτεί κατανόηση των διαφόρων δυνατοτήτων και ανάπτυξη μιας συνολικής προσέγγισης της κυκλικής οικονομίας. Αυτοί είναι οι βασικοί παράγοντες για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας ώστε να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος των εθνικών και περιφερειακών πολιτικών. Οι εμπειρίες έχουν δείξει ότι τόσο η συγκεκριμένη δράση όσο και η υποστήριξη από διαφορετικά επίπεδα πολιτικής είναι θεμελιώδεις στη διαδικασία μετάβασης. Η διαπεριφερειακή συνεργασία, η ανταλλαγή ορθών πρακτικών και οι δεσμοί μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορούν να προωθήσουν την ολοκλήρωση της κυκλικής οικονομίας στα κράτη μέλη.

Η παρούσα μελέτη είναι αποτέλεσμα του τρέχοντος προγράμματος INTERREP EUROPE BIOREGIO, στο πολιτικές σχετικά με την κυκλική οικονομία και τη βιο-οικονομία αναπτύσσονται μέσω της μεταφοράς καλών πρακτικών. Διαβάστε περισσότερα στο: www.interregeurope.eu/bioregio

Το παρόν υπόμνημα πολιτικής βασίζεται στην αφίσα που παρουσιάστηκε στην εκδήλωση της Ευρωπαϊκής Ημέρας για τη Βιώσιμη Κυκλική Οικονομία που πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι της Φινλανδίας στις 30.9.-1.10.2019.

Η αρχική έκδοση του υπομνήματος πολιτικής είναι στην αγγλική γλώσσα και είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του έργου BIOREGIO: https://www.interregeurope.eu/bioregio/library/#folder=1289

Το υπόμνημα πολιτικής αντικατοπτρίζει τις απόψεις των συγγραφέων. Οι αρχές του προγράμματος Interreg Europe δεν είναι υπεύθυνες για οποιαδήποτε χρήση των πληροφοριών που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο.

Πηγές

EC, 2015. European Commission, Closing the loop - An EU action plan for the Circular Economy, COM/2015/0614, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52015DC0614

Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. & Hultink, E. J., 2017. The Circular Economy – A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, pp. 757-768.

Geng, Y., Fu, J., Sarkis, J., Xue, B., 2012. Towards a national circular economy indicator system in China: an evaluation and critical analysis. Journal of Cleaner Production 23, pp. 216-224. doi:10.1016/j.jclepro.2011.07.005.

Ghisellini, P., Cialani, C. & Ulgiati, S., 2016. A review on circular economy: The expected transition to a balanced interplay of environmental and economic systems. Journal of Cleaner Production, 114, pp. 11-32. doi:10.1016/j.jclepro.2015.09.007.

Loiseau, E., Saikku, L., Antikainen, R., Droste, N., Hansjürgens, B., Pitkänen, K., Leskinen, P., Kuikman, P. & Thomsen, M., 2016. Green Economy and related concepts: An overview. Journal of Cleaner Production, 139, pp. 361-271. doi:10.1016/j.jclepro.2016.08.024.

Su, B., Heshmati, A., Geng, Y., 2013. A Review of the Circular Economy in China: Moving from Rhetoric to Implementation. Journal of Cleaner Production 42, pp. 215-227. doi: 10.1016/j.jclepro.2012.11.020.

Last modified on Τετάρτη, 16 Οκτωβρίου 2019 11:15